9 - 3 . بيمارستان منصورى قاهره مركز آموزشى و درمانى منصورى قاهره يكى از افتخارات تمدن اسلامى به شمار مىآيد . اگرچه تاريخِ بناى اين بيمارستان به عهد فاطميان مصر مىرسد ، « 1 » اما بيشترين موقوفات و بناسازى مؤثر آن در عهد منصور سيف‌الدين قلاوون ( 689 - 678 ق ) امير مملوك مصر صورت گرفت . او با درايتى خاص افزون بر تخصيص موقوفات بسيار به بيمارستان ، تسهيلات شايان توجهى را نيز به آنجا اعطا كرد . « 2 » براى نمونه ، به درمان‌شدگان اين بيمارستان لباس داده مىشد و يا هزينه دفن مردگان بر عهده متوليان بيمارستان بود . مستمرى طبيبان و حقوق كارمندان آن مرتباً از طريق موقوفات بيمارستان پرداخت مىشد و داروخانه آن به رايگان دارو در اختيار بيماران قرار مىداد . در كنار ممارستِ گردانندگان بيمارستان براى اعطاى خدمات به مراجعه‌كنندگان ، به بيماران خانگى و آن‌دسته از كسانى كه امكان بسترى در بيمارستان را نمىيافتند ، امكاناتى از قبيل پزشك و دارو داده مىشد . « 3 » در كنار بيمارستان جايگاهى نيز براى سخنرانىهاى پزشكى در نظر گرفته شده بود و پيوسته دانشجويان را از جديدترين اطلاعات طبى آگاه مىكردند . « 4 » برنامه دقيق آموزشى اين بيمارستان چنان بود كه بعدها از آن به الگوى جامعه پزشكى و دانشكده طبى ياد مىشد . غنيمه معتقد است كه اين بيمارستان در نوع خود منحصر به فرد بوده و با بيمارستان‌هاى مشابه قرون جديد اروپايى هماوردى دارد . « 5 » اديب دمشقى نيز بر اين باور مىنويسد : با ارج نهادن به پيشرفت قابل ملاحظه و ترقى چشمگيرى كه مسلمانان در آن دوره از حيات خود به آن دست يافته‌اند ، درمىيابيم كه اين كار از نتايج منطقى خطمشى خلفاى اسلامى بوده كه عامه رعيت را مورد نواخت و انعام خود قرار مىداد ؛ تا آنجا كه شاهان و توده فرودست جامعه ، همه با تفاوتى اندك از رفاه و آسايش در زندگى برخوردار بوده‌اند . « 6 »

--> ( 1 ) . مقريزى ، المواعظ و الاعتبار بذكر الخطط و الآثار ، ج 4 ، ص 268 . ( 2 ) . محمد محمد امين ، وثائق وقف‌السلطان قلاوون على البيمارستان المنصورى ، ج 1 ، ص 366 - 367 . ( 3 ) . مقريزى ، المواعظ و الاعتبار بذكر الخطط و الآثار ، ج 4 ، ص 269 و 270 . ( 4 ) . همان . ( 5 ) . عبدالرحيم غنيمه ، تاريخ دانشگاه‌هاى بزرگ اسلامى ، ترجمه نورالله كسايى ، ص 171 . ( 6 ) . به نقل از احمد عيسى ، تاريخ البيمارستانات فى الاسلام ، مقدمه نويسنده .